تغييرات جوي جالب توجهي در مشتري رخ مي دهد که تا کنون از چشم تلسکوپ هابل دور مانده بود.
م. اسکندري
ابرهاي متلاطم مشتري با سرعت صدها کيلومتر بر ساعت جو مشتري را در مينوردند و هنگامي که با آشفتگيهاي جوي برخورد کنند تغيير ميکنند.
جديدترين تصاوير هابل از سياره مشتري در نزديکي استواي سياره تغييراتي ناگهاني را در شکل و رنگ ابرها نشان ميدهند که کل سياره را متاثر مي کنند. در چنين شرايطي نوارهايي به رنگهاي زرد، قهوه اي و سفيد دور سياره تشکيل مي شوند که حاصل جريانهاي جوي با جهات مختلف در عرضهاي مختلف هستند. مناطق روشنتر که در آنها هوا به بالا صعود ميکند ناحيه يا زون (zone) و مناطق تيره تر که در آنها هوا به پايين جاري مي شود کمربند (belt) ناميده ميشوند. تداخل اين جريانهاي متضاد سبب ايجاد ناپايداري هايي در جو و طوفان ميشود.
در فاصله بين ۲۵ ماه مارس و پنجم ژوئن امسال دوربين سياره اي ميدان باز شماره ۲ هابل به رصد نوارها و تغيير رنگ آنها پرداخت. تصاوير هابل نشان مي دهند که ابرها در ناحيهها تيره مي شوند و به کمربندها ملحق مي شوند و در کمربندها به روشني مي گرايند و به ناحيه تبديل ميشوند. در طي اين فرايند شکل و اندازه ابرها به سرعت تغيير ميکند.
در تصوير بالا نوار باريکي از ابرهاي سفيد بر فراز استواي مشتري ديده مي شود. رنگ سفيد نشان مي دهد که ابرها در ارتفاعات بالاي جو هستند. در تصوير سمت راست رنگ سفيد به قهوه اي گراييده است که نشان مي دهد ابرها به اعماق جو (ارتفاعات پايين) منتقل شده اند. به نظر مي رسد که کل نوار با نواري در زير آن يکي شده است. در هر دو تصوير در ابرهاي بالاي استوا چرخشهاي کوچکي در موجهاي بزرگتر شکل گرفته است. يک نوار مارپيچ در کل نوار غالب است. اين ساختار مارپيچي که در واقع يک پارگي در سطح ابر است اين امکان را براي ستاره شناسان
فراهم مي سازد که اعماق جو را مشاهده کنند.
منطقه درهم و برهم قهوه اي رنگي که در شکل سمت چپ پايين تر از استوا ملاحظه مي شود در تصوير سمت راست ناپديد ميشود و در عوض زبانهاي از ابرهاي قهوه اي ديده ميشود که جرياني از چرخشهاي سفيد در آن وجود دارد.
چنين تغييراتي پيش از اين نيز مشاهده شده بود. ستاره شناسان نخستين بار در دهه ۱۹۸۰ ميلادي با تلسکوپهاي زميني و سپس در اوايل دهه ۱۹۹۰ هنگامي که تلسکوپ هابل در فضا مستقر شده بود اين تحولات را مشاهده کردند اما در آن زمان قدرت تفکيک تلسکوپ به اندازه کافي نبود. اما تصاوير جديد هابل با قدرت تفکيک بالا مي توانند ستاره شناسان را در فهم چگونگي گسترش اين تغييرات به کل سياره ياري کنند. براي دسترسي به تصاوير بيشتر به منبع اصلي خبر در وبگاه تلسکوپ فضايي هابل مراجعه کنيد
+ نوشته شده توسط گروه star در پنجشنبه پانزدهم شهريور 1386 و ساعت 19:22 |
2 نظر